ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਦਾ ਅੱਜ ਚੌਥਾ ਦਿਨ ਹੈ (3 ਮਾਰਚ 2026), ਜੋ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਮੇਨੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵੱਡੇ ਆਗੂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਖਮੇਨੀ ਦੀ ਮੌਤ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ 40 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸੋਗ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਹੈ।
ਹਮਲੇ 4-5 ਹਫ਼ਤੇ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ – ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ 4-5 ਹਫ਼ਤੇ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ “ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ” ਕਹਿ ਕੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਛੱਡਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਵੀ ਐਕਸ ‘ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ “ਗੰਭੀਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜੋਖਮ” ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 14 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਐਵੈਕੂਏਸ਼ਨ ਆਰਡਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 742 ਹੋਈ
ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਕਰੀਬ 2,000 ਬੰਬ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਹਨ। ਈਰਾਨੀ ਰੈੱਡ ਕ੍ਰੈਸੈਂਟ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਤੱਕ 550 ਤੋਂ 742 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ – ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ (ਰਿਆਧ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ‘ਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲਾ), ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ, ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ‘ਤੇ ਮਿਸਾਈਲ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਹਾਰਮੁਜ਼ ਜਲਡੰਘੀ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ 500 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਮਹਿਲ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ
ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਗੋਲੇਸਟਨ ਪੈਲੇਸ (16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਫਾਵਿਦ ਯੁੱਗ ਵਾਲਾ ਰਾਜਸੀ ਮਹਿਲ, 2013 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ) ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਿਸਫੋਟਾਂ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਮੇਹਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਅਨੁਸਾਰ ਖਿੜਕੀਆਂ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਮਿਰਰ ਵਰਕ ਨੂੰ ਝਟਕੇ ਲੱਗੇ, ਪਰ ਕੀਮਤੀ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਬਚ ਗਈਆਂ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਵੀਰਾਸਤ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਜੰਗ ਹੁਣ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ, ਲੈਬਨਾਨ (ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾਹ ਨਾਲ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 6 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਹਮਲੇ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਖੇਤਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ, ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਰੀਕਾ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ 12 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ ਛੱਡਣ ਦੀ ਅਪੀਲ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਲਾਹ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ “ਗੰਭੀਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜੋਖਮਾਂ” ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ “ਹੁਣੇ ਚਲੇ ਜਾਣ” ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਤਹਿਰਾਨ ਦੇ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਣਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ।
