ਸੋਨਾ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਕੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਨੇ ਲਗਭਗ 12 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵਿਖਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਅਟਕਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਵਧੀ ਹੈ ਕਿ ਮੁੜ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਾਲ ਡੇਢ ਲੱਖ ਤੋਂ 2 ਲੱਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।
ਟਰੰਪ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਰੇਟ ਵਧਾਇਆ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਮਾੜੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲੜ ਕੇ ਟਰੰਪ ਵਿਸ਼ਵ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਸਿਰਫ਼ 33 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧੀ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਚੜ੍ਹੀਆਂ, ਡਾਲਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਚਾਰਾ ਬੁਰੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਗਲੋਬਲ ਦਬਦਬਾ ਘਟਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ ਵਧੀ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਡਾਲਰ ਦੀ ਥਾਂ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਸੇਫਗਾਰਡ ਕਰੰਸੀ ਵਜੋਂ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਡਾਲਰ ਦੀ ਥਾਂ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਸੇਫਗਾਰਡ ਕਰੰਸੀ ਵਜੋਂ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ। 1944 ਤੋਂ ਡਾਲਰ ਗਲੋਬਲ ਕਰੰਸੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਡਾਲਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 71 ਫੀਸਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ 55.2 ਫੀਸਦੀ ’ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੈਜ਼ਰੀ ਬਾਂਡ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਾਲਰ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਸਾ ਸੋਨੇ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2026 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ 1,150 ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਗਭਗ 36,800 ਟਨ ਸੋਨਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ 41 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡ ਵੇਚੇ ਅਤੇ 5.7 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਹਨ।
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ “ਰਿਜ਼ਰਵ ਫਰੀਜ਼” ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਫਰੀਜ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਵੇਲੇ ਰੂਸ ਦੇ ਡਾਲਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਫਰੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਈਰਾਨ ’ਤੇ ਵੀ ਇਹੋ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ—ਯਾਨੀ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਸੋਨਾ। ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ’ਤੇ ਟਰੰਪ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਚੀਨ ਆਪਣੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਕਰੰਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜੇਪੀ ਮੋਰਗਨ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੋਨਾ 2 ਲੱਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੌਬਰਟ ਕਿਓਸਾਕੀ ਨੇ ਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਕਰਜ਼ੇ ਬਾਰੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਧਾ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਥਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਈਟੀਐਫ (ETF) ਰਾਹੀਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰੋ। ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਈਟੀਐਫ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਕੀਮਤਾਂ ਘੱਟ-ਵੱਧ ਹੋਣ ’ਤੇ ਵੀ ਨਿਯਮਿਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਘੱਟ ਅਤੇ ਫਾਇਦਾ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਲਈ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੀਮਤ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਵੇਚਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਸਾਰੰਸ਼ ਵਜੋਂ, ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਸੋਨੇ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਸਮਾਰਟ ਤਰੀਕਾ ਈਟੀਐਫ ਰਾਹੀਂ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਵਿਆਹ ਵਰਗੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਕੀਮਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਘੱਟ ਕਰੋ।
