Revealed in the CCI investigation

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ— ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਪੱਖ ਵਪਾਰ ਰੈਗੂਲੇਟਰ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਸਪਤਾਲ (private hospital)ਚੇਨਾਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀਆਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਓਵਰਚਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦਬਦਬੇ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਮਨੀਕੰਟਰੋਲ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ (CCI) ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ, ਮੈਕਸ ਹੈਲਥਕੇਅਰ, ਫੋਰਟਿਸ ਹੈਲਥਕੇਅਰ, ਸਰ ਗੰਗਾ ਰਾਮ ਹਸਪਤਾਲ, ਬੱਤਰਾ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਲ ਲਈ  ਮੀਟਿੰਗ ਕਰੇਗੀ। ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀਸੀਆਈ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। CCI ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਦਮ ਦੇ ਪਿਛਲੇ 3 ਵਿੱਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਔਸਤ ਟਰਨਓਵਰ ਦੇ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

 

 

ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਹੋਰ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 3 ਵਿੱਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 12,206 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਫੋਰਟਿਸ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੇ 4,834 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਔਸਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਨੀਕੰਟਰੋਲ ਦੁਆਰਾ ਸੀਸੀਆਈ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੀਸੀਆਈ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਐਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ 12 ਸੁਪਰ-ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਕਿਰਾਏ, ਦਵਾਈਆਂ, ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਸਟਾਂ, ਮੈਡੀਕਲ ਉਪਕਰਣਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਲਈ ਅਣਉਚਿਤ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਵਾਜਬ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਮਤਾਂ ਵਸੂਲ ਕੇ ਦਬਦਬੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ। ਸੀਸੀਆਈ ਦੇ ਡੀਜੀ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ 3 ਤਾਰਾ ਅਤੇ 4 ਤਾਰਾ ਹੋਟਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਸੂਲੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਿਰਾਏ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸੀ।

ਇਹ ਜਾਂਚ ਕਿੰਨੀ ਅਹਿਮ ਹੈ, ਕੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਕੋਈ ਅਸਰ?

ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀਸੀਆਈ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, CCI ਦੀ ਇਹਨਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚੇਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਹਨਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੀਸੀਆਈ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 12 ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇ ਮੈਕਸ ਦੇ ਅਤੇ ਦੋ ਫੋਰਟਿਸ ਦੇ ਸਨ।

ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਬਿਨਾਂ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਓਵਰਚਾਰਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ

ਸੀਸੀਆਈ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਕੁਝ ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਸਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਐਕਸ-ਰੇ, ਐਮਆਰਆਈ ਅਤੇ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਸਕੈਨ ਲਈ ਹੋਰ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਸੂਲੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਿੰਜਾਂ ਅਤੇ ਸਰਜੀਕਲ ਬਲੇਡ ਵਰਗੀਆਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਹਸਪਤਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰਚਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੀਸੀਆਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸਿਰਫ ਅਪਵਾਦ ਦਵਾਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ  ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਹਸਪਤਾਲ ਚੇਨ ਥੋਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਖਰੀਦ ਕੇ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ‘ਤੇ ਵੇਚ ਕੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਂਚ ‘ਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਹਸਪਤਾਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ, ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ ਅਤੇ ਲੈਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ 12 ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚੇਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਡੀਜੀ ਦੁਆਰਾ 24 ਦਸੰਬਰ, 2021 ਨੂੰ ਸੀਸੀਆਈ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਨਾਮ ਨਾ ਛਾਪਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ‘ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੀਸੀਆਈ ਨੇ 12 ਜੁਲਾਈ 2022 ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਕਾਪੀ ਭੇਜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਸੀ। ਸੀਸੀਆਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 19 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2020 ਨੂੰ, ਇਸ ਨੇ ਸਿਹਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮੈਡੀਕਲ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਲਾਭ ਨਾ ਲੈਣ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ।