ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਦਿੱਖ ਵਾਲਾ ਯੰਤਰ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਮੈਟੋ ਦੇ CEO ਦੀਪਿੰਦਰ ਗੋਇਲ ਅਕਸਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ‘ਟੈਂਪਲ’ (Temple) ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਗੋਇਲ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਉਮਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਕਦਮ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ AIIMS ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਇਹ ‘ਟੈਂਪਲ’ ਡਿਵਾਈਸ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਤਕਨੀਕ?
ਦੀਪਿੰਦਰ ਗੋਇਲ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ‘ਕੰਟੀਨਿਊ ਰਿਸਰਚ’ (Continue Research) ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਇੱਕ ਐਕਸਪੈਰੀਮੈਂਟਲ ਵੇਅਰੇਬਲ ਸੈਂਸਰ (Experimental Wearable Sensor) ਹੈ।
- ਤਕਨੀਕ: ਇਹ ਯੰਤਰ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ (Cerebral Blood Flow) ਨੂੰ ਅਸਲ ਸਮੇਂ (Real-time) ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਪਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਗੋਇਲ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ: ਦੀਪਿੰਦਰ ਗੋਇਲ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ’ (Gravity) ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਡਿਵਾਈਸ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੈਲਕੂਲੇਟ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ (Longevity) ਦੇ ਰਾਜ਼ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਲਗਭਗ 25 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।
AIIMS ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਹਮਲਾ: “ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੱਖ ਜ਼ੀਰੋ”
AIIMS ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰੇਡੀਓਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ AI ਖੋਜਕਰਤਾ ਡਾ. ਸੁਵਰੰਕਰ ਦੱਤਾ ਨੇ ਇਸ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਕਸ (X) ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ:
“ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਡਿਵਾਈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਾਰ ਜ਼ੀਰੋ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ‘ਫੈਂਸੀ ਖਿਡੌਣਾ’ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਬਰਬਾਦ ਨਾ ਕਰੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟੈਸਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।”
ਡਾ. ਦੱਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ 2017 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ‘ਆਰਟਰੀਅਲ ਸਟਿਫਨੈਸ’ (ਧਮਨੀਆਂ ਦੀ ਜਕੜਨ) ‘ਤੇ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗੋਇਲ ਦਾ ਇਹ ਯੰਤਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਮਾਣਕਾਂ ‘ਤੇ ਖ਼ਰਾ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦਾ।
ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਫ਼ਾਇਦੇ ਜਾਂ ਮਹਿਜ਼ ਪ੍ਰਚਾਰ?
ਦੀਪਿੰਦਰ ਗੋਇਲ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ‘ਓਪਨ-ਸੋਰਸ’ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੱਕੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਲਈਏ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਮਰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੈਡੀਕਲ ਜਗਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮੈਡੀਕਲ ਦਾਅਵਿਆਂ ਲਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਡਾਟਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਡਿਵਾਈਸ ਕੋਲ ਫਿਲਹਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਇਹ ਡਿਵਾਈਸ ਉਦੋਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਦੀਪਿੰਦਰ ਗੋਇਲ 3 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੋਡਕਾਸਟ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦਾ ਚਾਂਦੀ ਰੰਗਾ ਮਾਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ (Golden) ਰੂਪ ਆਪਣੀ ਸੱਜੀ ਅੱਖ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹਿਨਿਆ ਸੀ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਯੰਤਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।
