1 ਮਾਰਚ 2026 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ WhatsApp ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਸ (ਜਿਵੇਂ Telegram, Signal ਆਦਿ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ ਟੈਲੀਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ (DoT) ਨੇ SIM-binding ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 85 ਕਰੋੜ ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਧੋਖਾਧੜੀ, ਸਾਈਬਰ ਫਰਾਡ, ਫਿਸ਼ਿੰਗ, ਡਿਜੀਟਲ ਅਰੈਸਟ ਅਤੇ ਅਨਾਮ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
SIM-binding ਕੀ ਹੈ?
ਇਸ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, WhatsApp (ਅਤੇ ਹੋਰ ਐਪਸ) ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਕਾਊਂਟ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ SIM ਕਾਰਡ ਯੂਜ਼ਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਅਤੇ ਐਕਟਿਵ ਹੋਵੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ SIM ਕੱਢ ਕੇ Wi-Fi ‘ਤੇ WhatsApp ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ ਜਾਂ OTP ਤੋਂ ਬਾਅਦ SIM ਹਟਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। SIM ਹਟਾਉਣ, ਬਦਲਣ ਜਾਂ ਡਿਐਕਟਿਵ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਐਪ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਜਾਂ ਐਕਸੈੱਸ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਦ ਤੱਕ ਸਹੀ SIM ਵਾਪਸ ਨਾ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਵੈਰੀਫਾਈ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਨਿਯਮ Telecom Cyber Security (TCS) Rules, 2024 ਅਧੀਨ ਨਵੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 90 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਬਾਅਦ 1 ਮਾਰਚ 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ। WhatsApp ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੀਟਾ ਵਰਜਨ (ਜਿਵੇਂ 2.26.8.6) ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਪੌਪ-ਅੱਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ DoT ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੋਬਾਈਲ ‘ਤੇ ਅਸਰ:
- ਹੁਣ ਬਿਨਾਂ ਰਜਿਸਟਰਡ SIM ਦੇ WhatsApp ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ।
- SIM ਕੱਢਣ ‘ਤੇ ਐਪ ਲਾਗਆਊਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ Wi-Fi ਤੋਂ ਵੀ ਚੈਟਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗੀ।
- ਇਹ ਬੈਂਕਿੰਗ ਐਪ ਵਾਂਗ ਹੈ – ਜੇ SIM ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਐਪ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗੀ।
ਇਸ ਨਾਲ ਫਰਜ਼ੀ ਖਾਤੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਕੈਮਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਐਕਾਊਂਟ KYC-ਵੈਰੀਫਾਈਡ SIM ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹੇਗਾ।
ਡੈਸਕਟਾਪ/ਲੈਪਟਾਪ (WhatsApp Web/Desktop) ‘ਤੇ ਅਸਰ:
ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਫੋਨ ਨੂੰ ਲਿੰਕ ਕਰਕੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ‘ਤੇ WhatsApp ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਫੋਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਾ ਚੁੱਕਣਾ ਪਵੇ। ਪਰ ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਬਣੇ ਹਨ
- ਜੇ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ SIM ਐਕਟਿਵ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਫੋਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਆਫਲਾਈਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਡੈਸਕਟਾਪ ਸੈਸ਼ਨ 6 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਾਗਆਊਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
- ਹਰ 6 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਮੁੜ QR ਕੋਡ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਲੌਗਇਨ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਇਹ ਸਿਰਫ ਮਲਟੀ-ਡਿਵਾਈਸ (ਵੈੱਬ/ਡੈਸਕਟਾਪ) ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਫੋਨ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਐਕਸੈੱਸ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਫੋਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਐਕਾਊਂਟ ਨੂੰ ਐਕਸੈੱਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ।
ਕਿਉਂ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਨਿਯਮ?
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ SIM ਵਾਲੇ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ‘ਤੇ ਐਪਸ ਚਲਾਉਣ ਨਾਲ ਸਕੈਮਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫਰਜ਼ੀ ਖਾਤੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਟਰੇਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਔਨਲਾਈਨ ਫਰਾਡ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ ਟਰੇਸੇਬਿਲਟੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਨ-ਕੰਪਲਾਇੰਸ ‘ਤੇ ਟੈਲੀਕਾਮ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰਸਕਿਓਰਿਟੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਧੀਨ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਲਾਹ:
- ਆਪਣੇ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ SIM ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਕਟਿਵ ਅਤੇ ਇੰਸਰਟ ਰੱਖੋ।
- ਡੈਸਕਟਾਪ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ 6 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਰੀ-ਲੌਗਇਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੋ।
- ਜੇ SIM ਬਦਲਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ WhatsApp ਐਕਾਊਂਟ ਅਪਡੇਟ ਕਰੋ।
ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਅਸੌਖਣਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਜਾਣੂ ਹੋ ਸਕਣ।
