ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕ ਗਿਰਾਵਟ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਠਵੇਂ ਹਫ਼ਤੇ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਬਦਲਾਅ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਂ ਔਖਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ। ਅੱਜ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੁੱਲਦਿਆਂ ਹੀ ਸੋਨਾ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਸਠ ਰੁਪਏ ਡਿੱਗ ਕੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਅਠਤਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਦਸ ਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਹ 2026 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਅਠਾਈ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਸਸਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕਤੀ ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਇੱਕ ਲੱਖ ਛਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਲੱਖ ਅਠਤਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚਾਂਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਦਸ਼ਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਹਾਲਾਤ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹੇ।
ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਖਰਾਬ ਹੈ। ਅੱਜ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੁੱਲਦਿਆਂ ਹੀ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਅੰਕ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ। ਨਿਫਟੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸੌ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਹੋਈ। ਸੈਨਸੈਕਸ ਬਹੱਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ ਬਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਛੇ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਪਿਛਲੇ ਅੱਠ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਿਨ ਹੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਮਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਡਿੱਗਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਰਿਟਰਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਪਾ ਰਿਹਾ।
ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡਾਂ ਦੀ ਵਿਆਜ ਵਧਣ ਨਾਲ ਸੋਨਾ-ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਡਿੱਗੇ
ਇਸ ਸਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਇਸ਼ਾਰੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਅਰਥਚਾਰਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉੱਥੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕੇਤ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਕੇਵਿਨ ਵਾਰਸ਼ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡਾਂ ਉੱਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਵਿਆਜ ਦਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ। ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ ਵਧਾਈ। ਅਮਰੀਕੀ ਦਸ ਸਾਲਾ ਟ੍ਰੇਜਰੀ ਯੀਲਡ ਪੰਜ ਦਸ਼ਮਲਵ ਗਿਆਰਾਂ ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਕੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਬਾਂਡਾਂ ਦੀ ਵਿਆਜ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਫਿਰ ਵਿਆਜ ਦਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸੋਨਾ ਹੋਰ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੋਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਣਾਅ ਉੱਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ।
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਸੱਤ ਸੌ ਛਿਆਨਵੇ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕੱਢ ਲਏ ਹਨ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ ਮਈ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਗਭਗ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਨਿਕਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੀਹ ਤੋਂ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਠਾਈ ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੌ ਛੇ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਮਹਿੰਗਾ ਤੇਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਰੁਪਇਆ ਡਾਲਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ ਪੰਜਾਹ ਪੁਆਇੰਟ ਪੰਝੱਤਰ ਤੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਹਿੰਗਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨੇ ਰੁਪਏ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ।
