ਬਿਊਰੋ ਰਿਪੋਰਟ (ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 5 ਜਨਵਰੀ 2026): ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨੂੰ ਸੁਖਾਲਾ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਡਿਜੀਟਲ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਨਿਆਂ ਸੇਤੂ’ (Nyaya Setu) ਹੁਣ WhatsApp ’ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ। ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਫ਼ੀਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲੀ ਸਲਾਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਿਆਂ ਸੇਤੂ (Nyaya Setu) ਕੀ ਹੈ?
ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਪਹਿਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਗਸਤ 2024 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ:
- ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹਨ।
- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਕੀਲਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
- ਜੋ ਛੋਟੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
WhatsApp ’ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਿਉਂ ਅਹਿਮ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਟਸਐਪ ਦੇ 50 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੂਜ਼ਰਸ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ WhatsApp ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ:
- ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾ ਕੱਟਣੇ ਪੈਣ।
- ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ।
- ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਜਾਂ ਐਪਸ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇ।
WhatsApp ’ਤੇ ਨਿਆਂ ਸੇਤੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਇਸ ਸੇਵਾ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣਾ ਬੇਹੱਦ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ:
- ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ 7217711814 ਨੰਬਰ ਸੇਵ ਕਰੋ।
- ਵਟਸਐਪ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਇਸ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਸੇਜ (ਜਿਵੇਂ ‘Hi’) ਭੇਜੋ। ਇਹ ਅਕਾਊਂਟ ‘Tele Law’ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ।
- ਚੈਟਬੋਟ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਈ ਵਿਕਲਪ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ:
- ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
- ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ
- ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮਦਦ
ਨੋਟ: ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸਿਸਟਮ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦੀ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਪੁੱਛ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਤਕਨੀਕੀ ਦਿੱਕਤਾਂ ਕਾਰਨ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੁਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਿਨਾਂ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ’ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ?
ਇਹ ਸੇਵਾ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ:
- Android ਸਮਾਰਟਫੋਨ
- iPhone (iOS)
- WhatsApp Web (ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਲੈਪਟਾਪ)
ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਕੀਲਾਂ ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਡਰ ਅਕਸਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਮੰਗਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ‘ਨਿਆਂ ਸੇਤੂ’ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਮਿਲੇਗੀ, ਛੋਟੇ ਵਿਵਾਦ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸੁਲਝ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵਧੇਗਾ।
