ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਦਾ ਅੱਜ 31ਵਾਂ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਯੂ.ਐੱਸ. ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਨ ‘ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਬੜਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਨੇ 15 ਮੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੰਨੀਆਂ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ 15 ਮੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ 15-ਨੁਕਾਤੀ ਯੋਜਨਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਈਰਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ 15 ਨੁਕਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਮੰਗਾਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।”
ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਤੋਂ 20 ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਮਿਲੀ ਇਜਾਜ਼ਤ
ਟਰੰਪ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਦਾਅਵਾ ਇਹ ਵੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ “ਭੇਟ” ਵਜੋਂ 20 ਵੱਡੇ ਤੇਲ ਜਹਾਜ਼ (ਆਇਲ ਟੈਂਕਰ) ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਹਨ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਤੋਂ ਲੰਘਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਪ੍ਰਤੀ “ਸਤਿਕਾਰ” ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਯੁੱਧ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕਦਮ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਤੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇਣਾ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਈਰਾਨੀ ਤਰਫ਼ ਤੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲੇਬਨਾਨੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਗਰੁੱਪ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗਰੁੱਪ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੇ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਮੇਟੂਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਰਾਕੇਟ ਦਾਗੇ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਖਿਆਮ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਨੇ ਇਹ ਹਮਲੇ ਆਪਣੇ ਲੜਾਕਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਮਲੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਲੇਬਨਾਨ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਖੜਗ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੰਕੇਤ
ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਖੜਗ (ਖਾਰਗ) ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਉਠਾਈ ਹੈ। ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਜਾਂ ਨਾ ਲੈਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਵਿਚਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਖੜਗ ਟਾਪੂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਨਾ ਵੀ ਲੈ ਸਕੀਏ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਕਲਪ ਹਨ।” ਇਹ ਟਾਪੂ ਈਰਾਨ ਦੀ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਈਰਾਨੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣਾ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 700 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਬੋਇੰਗ ਜਹਾਜ਼ ਤਬਾਹ
ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਮਰੀਕੀ ਏਅਰਬੇਸ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸੁਲਤਾਨ ਉੱਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਬੋਇੰਗ ਈ-3 ਸੈਂਟਰੀ (AWACS) ਜਹਾਜ਼ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ 700 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਂਕੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਈਰਾਨ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਬੀਅਰਸ਼ੇਬਾ ਨੇੜੇ ਨਿਓਟ ਹੋਵਾਵ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਪਲਾਂਟ ਉੱਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੇ ਲੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਨੇ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਟੀਮਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਬਾਰੇ ਤੁਰੰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਦੇ 31ਵੇਂ ਦਿਨ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਹਨ, ਪਰ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
