ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਇੱਕ ਸਬਜ਼ੀ ਵਿਕਰੇਤਾ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ। ਮੁਲਜ਼ਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਮੁਨੀਸ਼ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕੇਂਦਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
140 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ
ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੁਨੀਸ਼ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ 140 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸਵਪਨ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਸੂਚਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁੱਧਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੰਧੂ ਟਾਵਰ ਅਤੇ ਸਿਲਵਰ ਓਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 132 ਲੋਕ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ 8 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 150 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਜੇ ਫਰਾਰ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਉਸਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਨਕਦ ਸਮੇਤ ਮਿਲੀਆਂ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ
ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ₹1.07 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਕਦ ਰਕਮ, 98 ਲੈਪਟਾਪ, 229 ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, 19 ਲਗਜ਼ਰੀ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੁਜਰਾਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 6 ਹਵਾਲਾ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਲਜ਼ਮ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਦੇ ਸਨ
ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਲਜ਼ਮ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਜਾਅਲੀ ਵਾਇਰਸ ਅਲਰਟ ਭੇਜਦੇ ਸਨ। ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਇੱਕ ਜਾਅਲੀ ਅਲਰਟ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਾਹਕ ਸੇਵਾ ਨੰਬਰ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਪੀੜਤ ਉਸ ਨੰਬਰ ਤੇ ਕਾਲ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਰਿਮੋਟ ਐਕਸੈੱਸ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਪੂਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਓਪਨਰ ਅਤੇ ਕਲੋਜ਼ਰ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ
ਉਹ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਜਾਅਲੀ ਸਕੈਨ ਅਤੇ ਪੌਪ-ਅੱਪ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਹੈਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਮੱਗਰੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਡਰ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਕੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਠੱਗ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਨੂੰ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਐਪਲ ਗਿਫਟ ਕਾਰਡ ਖਰੀਦ ਕੇ, ਜਾਅਲੀ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਕੇ, ਹਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ 8 ਤੋਂ 10 ਟੀਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਟੀਮ ਵਿੱਚ 6 ਤੋਂ 7 ਮੈਂਬਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਓਪਨਰ ਟੀਮ ਪੀੜਤ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਸਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਲੋਜ਼ਰ ਟੀਮ ਪੈਸਾ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਮਵਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ 30,000 ਤੋਂ 50,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਮੁਨੀਸ਼ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਗਹਿਰਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੈਨਿਕ ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਟੀਮ ਉਸਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਸਿਰਫ ਉਸਦਾ ਚਾਚਾ ਹੀ ਮਿਲਿਆ। ਚਾਚੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੁਨੀਸ਼ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਰਾਤ ਤੱਕ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵੇਚਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ। ਮੁਨੀਸ਼ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਲਈ ਬਾਹਰ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੀਜੀਆਂ ਤੇ ਵੀ ਛਾਪੇ ਮਾਰੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਅਮੀਰ ਬਣਨ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਖਾ ਕੇ ਇਸ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਈਪੀਸੀ ਅਤੇ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਡਿਜੀਟਲ ਸਬੂਤ, ਹਵਾਲਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਔਨਲਾਈਨ ਧੋਖਾਧੜੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੁਲਿਸ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੁਲਾਸੇ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
