ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਤਣਾਅ ਭਰੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਵਾਲੀ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ (14 ਦਿਨਾਂ) ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬੰਬਾਰੀ ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਧਮਕੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੇ ਪੋਸਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਰਾਨ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੂਰੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਵਿਚ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੇ ਟਰੰਪ ਤੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਰਾਨ ਵੱਲ ਭੇਜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਫੋਰਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਣ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ 14 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜੰਗਬੰਦੀ ਤੇ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਰਤ ਵੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਤਾਂ ਹੀ ਲਾਗੂ ਰਹੇਗਾ ਜੇਕਰ ਇਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜਲਮਾਰਗ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਨਾਲ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਫਿਰ ਤੋਂ ਆਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਕਾਰਨ ਵੀ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਿਲਟਰੀ ਟੀਚੇ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਏ ਹਨ। ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ 10-ਨੁਕਾਤੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਇੱਕ ਠੋਸ ਆਧਾਰ ਮੰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਮੁਤਾਬਕ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਤੇ ਲਗਭਗ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਣਗੇ। ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਵੀ ਇਸ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹਮਲੇ ਰੋਕ ਦੇਵੇਗਾ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿਚ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਸੱਦਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਐਲਾਨ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿਚ ਜੰਗ ਦਾ ਡਰ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਆਉਣ ਵਾਲੇ 14 ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਥਿਰਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਇਰਾਨ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਸਫਲ ਰਹੇ।ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਕੂਟਨੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਚੋਲਗੀ ਅਜੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਰੋਕਣ ਵਿਚ ਅਸਰਦਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਰਾਹਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਭ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਇਸ ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਕਦਮ ਸਾਬਤ ਹੋਣ।
