ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ Special Intensive Revision ਯਾਨੀ SIR ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਅਹਿਮ ਗੇੜ੍ਹ 12 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 12 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਵੋਟਰ ਲਿਸਟ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਇਸ ਫਾਈਨਲ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੀ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਵੋਟਰ ਲਿਸਟ ਤੋਂ ਕੱਟ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮੁੜ ਤੋਂ ਨਾਂਅ ਜੁੜਵਾਉਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ SIR: ਨਾਂਅ ਨਾ ਆਉਣ ’ਤੇ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ Special Intensive Revision ਯਾਨੀ SIR ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਅਹਿਮ ਗੇੜ੍ਹ 12 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 12 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਵੋਟਰ ਲਿਸਟ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਇਸ ਫਾਈਨਲ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੀ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਵੋਟਰ ਲਿਸਟ ਤੋਂ ਕੱਟ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮੁੜ ਤੋਂ ਨਾਂਅ ਜੁੜਵਾਉਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਤਾ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾਂਅ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਕੀ Enumeration Form ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਕੀ Form ਰਿਜੈਕਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਕੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਮੀ ਸੀ, ਕੀ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲ ਮੈਪਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜਾਂ ਕੀ ਨਾਂਅ ਡਿਲੀਸ਼ਨ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ECI ਪੋਰਟਲ ’ਤੇ ਇੰਝ ਚੈੱਕ ਕਰੋ ਵੋਟਰ ਲਿਸਟ ’ਚ ਆਪਣਾ ਨਾਂਅ
ਫਾਈਨਲ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਂਅ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ https://voters.eci.gov.in ਉੱਤੇ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉੱਥੇ “Search Your Name in Voter List” ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਖੋਜ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਆਪਣਾ EPIC ਜਾਂ ਵੋਟਰ ਆਈਡੀ ਨੰਬਰ ਦਾਖਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਤਰੀਕਾ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵੇ ਜਿਵੇਂ ਨਾਂਅ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਪਤੀ ਦਾ ਨਾਂਅ, ਉਮਰ ਜਾਂ ਜਨਮ ਤਾਰੀਖ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ ਭਰਨਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਤਰੀਕਾ ਸਟੇਟ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਚੁਣ ਕੇ ਵੇਰਵੇ ਭਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Search ਬਟਨ ਦਬਾਓ। ਜੇਕਰ ਨਾਂਅ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਂਅ, ਹਲਕਾ, ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰ ਵਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਨਾਂਅ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਅਗਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।
ਫਾਈਨਲ ਲਿਸਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਪੀਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਯਾਨੀ DEO ਕੋਲ ਦਾਇਰ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ DEO ਅਪੀਲ ਰੱਦ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੂਜੀ ਅਪੀਲ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਯਾਨੀ CEO ਕੋਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਪੀਲ ਆਨਲਾਈਨ ਵੀ voters.eci.gov.in ਉੱਤੇ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੂਥ ਲੈਵਲ ਅਫਸਰ ਯਾਨੀ BLO, ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਫਸਰ ਯਾਨੀ ERO ਅਤੇ DEO ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਅਤੇ ਫੋਨ ਨੰਬਰ electoralsearch.eci.gov.in ਉੱਤੇ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
Form 6 ਰਾਹੀਂ ਮੁੜ ਵੋਟਰ ਬਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ
ਜੇਕਰ ਦੋਵੇਂ ਅਪੀਲਾਂ ਰੱਦ ਹੋ ਜਾਣ ਪਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਯਾਨੀ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਵੇ, ਉਸਦੀ ਉਮਰ 18 ਸਾਲ ਜਾਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਮੁੜ ਤੋਂ ਵੋਟਰ ਵਜੋਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ Form 6 ਭਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਾਰਮ ECINET ਪੋਰਟਲ ਜਾਂ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਆਨਲਾਈਨ ਭਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਿੰਟ ਆਉਟ BLO ਜਾਂ ERO ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਰਗੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਚੋਣਾਂ ਨੇੜੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ 10 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ Form 6 ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬਸ਼ਰਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਾਈਨਲ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਨਾਂਅ ਨਾ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਸਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਪਣਾ ਕੇ ਨਾਂਅ ਮੁੜ ਜੁੜਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੋਟਰ ਬਣਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਚੰਗੀ ਸਰਕਾਰ ਚੁਣਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਵੋਟਰ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨਿਭਾ ਸਕਣ।
ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਇਸ ਵਾਰ ਫਾਈਨਲ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਯੋਗ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤਿਆਰ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਪੀਲ ਜਾਂ ਨਵੀਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਇਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵੋਟਰ ਲਿਸਟ ਨੂੰ ਸਹੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
