ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਐਬਟਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੇਚਣ ਅਤੇ ਢਾਹੁਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਪਾਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ 1 ਕਰੋੜ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈ ਦਿੱਤੀ ਢਾਹੁਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ
ਦੈਨਿਕ ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਖਾਲਸਾ ਵੌਕਸ ਵਰਗੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਵੈਕੂਈ ਟਰੱਸਟ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਬੋਰਡ (ETPB) ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ, ਐਬਟਾਬਾਦ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਢਾਹ ਕੇ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਬੁਟੀਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ।
ETPB ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ (ਸਿੱਖਾਂ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਆਦਿ) ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਟਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹਸਨ ਅਬਦਾਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ETPB ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਨੇ ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਸਥਾਨਕ ਵਾਸੀ ਵਾਹਿਦ ਬਾਲਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਖਰੀਦਦਾਰ ਵਾਹਿਦ ਬਾਲਾ ਨੇ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਰੀਦਾ ਜਾਦੂਨ ਅਤੇ ਆਇਸ਼ਾ ਵਾਹਿਦ ਦੇ ਨਾਂ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਵਾ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉੱਥੇ ਬੁਟੀਕ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਈਟੀਪੀਬੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀਤੀ ਮੰਗ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ETPB ਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਕਿਰਾਇਆ ਵਸੂਲਿਆ ਪਰ ਮੁਰੰਮਤ ਜਾਂ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਕੋਈ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ। ਅੱਜ ਵੀ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗਲੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੇਟ ਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ “ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ” ਅਤੇ ਦੀਵਾਨ ਹਾਲ ਬਾਹਰ “ਸੱਚਖੰਡੀ ਵਸਾਈ ਨਿਰੰਕਾਰ” ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਾਇਦਾਦ ਹੁਣ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
9ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਸੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ
ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾ ਐਬਟਾਬਾਦ ਖੇਤਰ ਸਿੱਖ ਰਾਜ (ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ) ਅਧੀਨ ਸੀ। ਇਹ 1818 ਤੋਂ 1849 ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ। ਐਬਟਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੋਵਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੂ-ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਰਵਾਸ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ। 1976 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਮਾਰਤ ਖੰਡਰ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜਦੀ ਗਈ।
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਜਿਹੇ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। (ਸ਼ਬਦ ਗਿਣਤੀ: 498)
