ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਣਕ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰੀਦ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਯਾਨੀ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਭੰਡਾਰਨ ਲਈ ਥਾਂ ਦੀ ਤੀਬਰ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਸੰਕਟ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਨਿਗਮ (ਐੱਫਸੀਆਈ) ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਾ ਬਾਕੀ ਅਨਾਜ ਤੁਰੰਤ ਨਾ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਆਗਾਮੀ ਕਣਕ ਖਰੀਦ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਨ-ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਖਰੀਦ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਵਾਰ ਲਗਭਗ 125 ਲੱਖ ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਪਰ ਸੂਬੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਰੱਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਲਗਭਗ 100 ਲੱਖ ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਰੀਬ 22 ਲੱਖ ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਬਚਦੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਭੰਡਾਰਨ ਦੀ ਘਾਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਐਤਕੀਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਕਾਰਨ ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਮੁਹਾਲੀ ਵਿਚ ਫ਼ਸਲ ਅਗੇਤੀ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕਣਕ ਖਰੀਦ ਵਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਮੰਗ ਘਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਕਣਕ ਦੀ ਚੁਕਾਈ ਘਟ ਗਈ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਭੰਡਾਰ ਕੀਤੀ ਕਣਕ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 50 ਫੀਸਦੀ ਹੀ ਚੁੱਕੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐੱਫਸੀਆਈ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਪੱਤਰ ਵਿਚ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਖਰੀਦ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ 22 ਲੱਖ ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਚੁਕਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣ ਸਕੇ।
ਅਨਾਜ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਲਈ 860 ਸਪੈਸ਼ਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ 15-16 ਲੱਖ ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਅਨਾਜ ਚੁੱਕਣ ਨਾਲ ਹੀ ਵਾਧੂ ਥਾਂ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ਼ 5-6 ਲੱਖ ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਬਾਹਰ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ 22.06761 ਲੱਖ ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਅਨਾਜ ਭੇਜਣ ਲਈ 860 ਸਪੈਸ਼ਲ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 409 ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ 440 ਮਈ ਵਿਚ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 2.08 ਲੱਖ ਟਨ ਅਤੇ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਤੋਂ 2.54 ਲੱਖ ਟਨ ਅਨਾਜ ਬਾਹਰ ਭੇਜਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਖਰੀਦੀ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰਨ ਦਾ ਸੰਕਟ ਟਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚਾਲੇ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਬੀ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੱਲ ਸਕੇ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ।